1 mei 2019

Zoek de levende niet bij de doden

Eén van de onbegrijpelijke verhalen in de bijbel is het centrale verhaal in het christendom: de “opstanding” van Jezus. Hoe moet je dat zien, want Jezus was toch gedood?
Het antwoord kan zijn dat je dat symbolisch uit moet leggen, maar als het daarbij blijft, is dat toch wat mager. Tegelijkertijd: een al te letterlijke opstanding kunnen we ons tegenwoordig moeilijk voorstellen. We leven in een tijd waarin we door een rationele denktrant het gevoel voor het mysterie dreigen te verliezen.
Toch is het opstandingsverhaal méér dan alleen een mooi en ontroerend voorbeeld of een aanstekelijke herinnering.

Het gaat in ieder geval niet over de terugkeer van een lijk, want als dat zo zou zijn, zou Jezus daarna verder geleefd hebben op aarde, en dus nóg een keer moeten sterven. Zoals dat gebeurt bij andere gestorven personen die tot leven worden gewekt in de bijbel (b.v. de zoon van de weduwe bij Sarphat, door de profeet Elia opgewekt, en Lazarus, die door Jezus terug geroepen wordt in het leven).
Jezus’ opstanding is ook geen reïncarnatie, dat is een terugkeer van iemand in een ander lichaam om het over te doen of om er wat bij te leren.
Jezus is voor ons een manifestatie van God, die we hebben leren kennen uit de verhalen over zijn leven, in hoe hij optrad en hoe hij vertelde over de  manier waarop mensen met elkaar om kunnen gaan. Door het Paasverhaal weten we dat het levende beeld van de Eeuwige niet uitgewist wordt door de dood, maar dat het juist door die dood heen op staat, opnieuw glanst, als teken van hoop en liefde.
De Romeinen konden wel de mens Jezus doden, maar niet zijn woorden. Die zijn sindsdien eeuwenlang overgeleverd, en die profetisch-goddelijke zijde van Jezus leeft daarom nog steeds, en kan ons nog steeds inspireren, bemoedigen en terzijde staan. Die opstanding kan je soms heel concreet ervaren, op momenten dat je voelt dat je er niet alleen voor staat. Of tijdens het zingen van een lied, dat je ineens kan raken, zoals in dit paaslied (nr. 647 uit het nieuwe liedboek):

Voor mensen die naamloos, kwetsbaar en weerloos door het leven gaan,
ontwaakt hier nieuw leven, wordt kracht gegeven: wij krijgen een naam.

Hoe vaak gebeurt het niet dat we een lied zingen met een tekst die we misschien niet helemaal begrijpen – maar dat het ons toch raakt. Met Pasen vieren we dat er nieuw leven is ontwaakt, en daar kunnen we moed en kracht uit putten om niet bij de pakken neer te zitten, maar om op te staan om ten volle het leven te vieren.
Daarom schrijft de evangelist: zoek de levende niet bij de doden (Lucas 24), of zoals het geschreven staat in de graftuin in Jeruzalem: he is not here, for he is risen.
Deze deur sluit het graf af waarvan het verhaal gaat dat dit het graf was waar Jezus in gelegd werd na de kruisafneming. Vóór mensen een kijkje kunnen nemen in de grot om te zien hoe het er van binnen uit ziet, zien ze deze tekst: hij is hier niet, want hij is opgestaan.

Japke van Malde, predikant Nieuwkoop

Gerelateerd